Chiny – na granicy mitu i historii
Historia Chin jest bardzo długa i bogata. Tak jak we wszystkich rejonach świata, także i tu jej prapoczątki rozświetlają jedynie legendy. Podobnie też, jak w wielu innych przypadkach postacie uważane przez historyków tylko za mityczne, nagle pod wpływem nowych okryć okazywały się jak najbardziej prawdziwe.
Ciągle trwają spory i snuje się wiele przypuszczeń na temat pierwszych tzw. Pięciu Mitycznych Cesarzy. Czy były to postacie historyczne? Według legend państwo założył Żółty Cesarz (Huang Di, Hunagdi lub Huang Ti). Prowadził walki z barbarzyńcami, stworzył podstawy systemu państwowego oraz wprowadził nowy kalendarz. Za jego czasów miano wynaleźć cegłę, a jego żona wynalazła jedwab. Po nim panowali jego potomkowie: Czuan Siu i K'u. Po nich władzę przejęli następcy wyznaczeni Jao i Szun. Ten ostatni wyznaczył na władcę Wielkiego Yu, który znany jest z mitu o walce z żywiołem wody. Najprawdopodobniej źródłem tego podania były starania władcy dotyczące uregulowania rzek. W sumie naliczyć możemy więc nie pięciu, ale sześciu cesarzy mitycznych. Poszczególne źródła podają dość rozbieżne dane i różnią się nawet imiona oraz liczba władców.
Wszystko to miało się dziać w latach 2488-1989 p.n.e. Yu jest uważany za założyciela dynastii Sia (Xia), po której do władzy doszła dynastia Shang i w tym punkcie wychodzimy już z mroku historii, by wejść w słabe światło dziejów historycznych. Ma to miejsce w roku 1766 p.n.e. Potem następują po sobie kolejni władcy, przemijają dynastie i dochodzi do podziałów oraz okresów ponownej centralizacji państwa. Jak to w dziejach bywa, raz jest ono silnym cesarstwem, a innym razem ulega najeźdźcom.